Brain Fog: Wat is de oorzaak en hoe kom je ervan af?
02 december 2020 
14 min. leestijd

Brain Fog: Wat is de oorzaak en hoe kom je ervan af?

Brain fog is dat gevoel dat je constant vermoeid bent, je wat warrig en ongeconcentreerd voelt en te langzaam reageert op wat er om je heen gebeurt. Het is alsof je hoofd vol watten zit. Vandaar ook de term: brain fog of hersenmist.

Sommige mensen hebben veel klachten, maar je kunt ook een lichte vorm van brain fog hebben. Dan kun je je bijvoorbeeld slecht concentreren op je werk of tijdens het studeren en lezen.

Wat de klachten ook zijn, het is een vervelend probleem. Door brain fog zit je niet lekker in je vel en je presteert veel minder goed dan normaal. In dit artikel lees je alles over brain fog: wat het precies is, wat de oorzaken kunnen zijn en hoe je het kunt verminderen.

Wat is brain fog?

Mensen omschrijven brain fog als een verward, gedesoriënteerd en verstrooid gevoel. Je kunt niet alert reageren, denken gaat vaak moeizaam en je kunt je niet goed uitdrukken. Het voelt alsof je complexe situaties niet aankunt.

Mensen met brain fog voelen zich vermoeid, zijn uit hun doen, ze raken makkelijk afgeleid en voelen zich snel geïrriteerd. Je brein is traag en denken lukt niet goed. Als grapje zeggen mensen wel eens dat ze zich bejaard voelen, daar lijken de klachten namelijk een beetje op. Toch kan iedereen last van hersenmist krijgen.

Brain fog omvat, kort gezegd, mentale vermoeidheid, geheugen problemen en een verminderde focus. Hoewel de term tegenwoordig vaker gebruikt wordt, is het geen medische term om een bepaalde conditie aan te geven.

Brain fog omvat een breed scala aan klachten. De symptomen van hersenmist worden door onderzoekers beschreven als een interactie van lichamelijke en mentale factoren.

Wist je dat? Er is helaas geen test of onderzoek dat je kunt laten doen om erachter te komen of je last hebt van brain fog.

Het is dus wel duidelijk dat brain fog een behoorlijk negatieve impact op je dagelijks leven kan hebben. Hoewel je niet ziek bent, voel je je zeker niet als jezelf. De klachten kunnen tot een gebrek aan inspiratie en motivatie leiden. En uiteindelijk kan het zelfs meer angstklachten en depressie als gevolg hebben.

Meest voorkomende klachten van brain fog

  • Problemen met concentreren

  • Vergeetachtigheid

  • Gebrek aan energie

  • Prikkelbaarheid

  • Gebrek aan motivatie

  • Licht depressieve klachten

  • Slaapproblemen

  • Hoofdpijn

  • Moeite met plannen

  • Niet op woorden kunnen komen

  • Verwarring

  • Snel schrikken

  • Last van angstgevoelens

  • Slap en duizelig voelen

  • Laag libido

  • Maag- en darmklachten

  • Lusteloosheid

  • Somberheid

Oorzaken van brain fog

Brain fog heeft geen duidelijk aanwijsbare oorzaak. In feite kun je zeggen dat het onze manier van leven is die ervoor zorgt dat ons hele lichaam uit balans raakt. Ongezonde voeding, een onregelmatig slaappatroon, te weinig beweging, stress, dit alles ondermijnt je gezondheid en kan leiden tot brain fog.

Maar ook normale gebeurtenissen kunnen hersenmist veroorzaken. Zo maak je meer kans op deze klachten als je als vrouw in de overgang komt. Ook mensen die dement zijn, last hebben van allergieën of een hoge bloeddruk, kunnen brain fog krijgen.

Verder zijn ook bepaalde medicijnen grote boosdoeners als het om het ontwikkelen van deze aandoening gaat. Het is belangrijk om te beseffen dat brain fog wel effect heeft op de hersenen, maar dat de oorzaak daar over het algemeen niet ligt. Dit zijn de bekendste oorzaken van brain fog:

1. Gebrek aan vitamine B12

Vitamine B12 is essentieel voor het aanmaken van rode bloedcellen en het functioneren van je zenuwen. Je haalt deze vitamine uit vlees, eieren, melk en andere zuivelproducten.

Als we ouder worden, wordt het lastiger om B12 op te nemen, waardoor er een te laag niveau van deze vitamine in het bloed ontstaat.

Ook als je vegetariër of veganist bent en niet voldoende gevarieerd eet of supplementen neemt, kan dit tekort ontstaan. Je kunt dan last krijgen van een wazig gevoel in je hoofd en je slap voelen.

Een vitamine B-complex is een goede manier om voldoende B12 binnen te krijgen en heeft daarnaast nog talloze andere voordelen.

2. Angst en depressie

Wie langdurig last heeft van angsten (bijvoorbeeld in het geval van een gegeneraliseerde angststoornis) en bij depressie (gevoelens van somberheid die langer dan 2 weken aanhouden), kan last krijgen van brain fog.

Angst en depressie kunnen zorgen voor een gevoel van mentale uitputting. Hierdoor kun je niet zo goed omgaan met wat er op je pad komt. Vaak kun je niet helder denken of beslissingen nemen. Deze langdurige spanningen putten zowel lichaam als geest uit.

3. Medicatie

Een van de grote veroorzakers van brain fog is chemotherapie en andere medicatie voor kanker. Maar ook allerlei andere medicijnen kunnen het als bijwerking hebben.

En het tegelijk nemen van meerdere soorten medicatie kan eveneens een oorzaak van brain fog zijn. Ze zullen op elkaar reageren en daardoor een andere invloed op je lichaam hebben.

4. Slecht slapen

Een goede nachtrust (van tenminste 7 of 8 uur) geeft je hersenen de rust om te herstellen. Als je wel tenminste 7 uur in je bed ligt, maar je voelt je gebroken als je wakker wordt, kan het zijn dat er iets is dat je slaap verstoort.

Als je last hebt van slaap apneu wordt je slaap regelmatig onderbroken, doordat je ademhaling tijdelijk stopt. Dit gebeurt zo vaak dat de kwaliteit van je slaap erdoor vermindert. Ook dit kan uiteindelijk leiden tot brain fog.

Maar natuurlijk kunnen stress, angstgevoelens of een slecht slaapritme eveneens de reden zijn voor te weinig nachtrust. Het is daarom zaak om op zoek te gaan naar de achterliggende oorzaak van het slechte slapen en dat aan te pakken.

Wist je dat? Chronische vermoeidheid kan een symptoom zijn van allerlei mogelijke ziektes, zoals virus infecties en bijvoorbeeld ME. Vraag je huisarts om meer informatie als je twijfelt.

5. Slecht werkende schildklier

Als je schildklier niet voldoende schildklierhormoon (thyroxine en triiodothyronine) produceert, zorgt dit voor een trage werking van allerlei processen in het lichaam. De gevolgen kun je ook merken aan hoe je hersenen functioneren. Je kunt je wazig gaan voelen en vergeetachtig worden.

6. Verkeerde voeding

Het lichaam heeft goede voeding nodig om te kunnen functioneren. Met goede voeding bedoelen we dan voeding die rijk is aan vezels, mineralen, vitamines en antioxidanten. Als je te eenzijdig eet of voeding eet die te weinig waardevolle voedingsstoffen bevat, is het ook mogelijk dat je last krijgt van brain fog.

Ook een dieet dat teveel suiker bevat kan het lichaam zwaar belasten. Het kan eveneens zijn dat je last hebt van voedingsintolerantie. Als je voeding eet waar je eigenlijk niet tegen kunt, kan je lichaam daar op gaan reageren.

Verder is het natuurlijk heel belangrijk voldoende te drinken. Dehydratie kan een oorzaak zijn van brain fog.

7. Hormonale veranderingen

Hormonen zijn de chemische boodschappers van het lichaam. Ze helpen de activiteit van cellen en organen te reguleren. Het lichaam maakt honderden verschillende hormonen aan. Een aantal daarvan heeft veel invloed op je mentale gezondheid, zoals oestrogeen en progesteron.

Vooral vrouwen kunnen last krijgen van schommelende hormoonspiegels, tijdens hun menstruatie cyclus en als ze in de overgang komen. Deze schommelingen kunnen ervoor zorgen dat de productie van neurotransmitters verstoord wordt. Dit heeft dan ook weer een negatieve impact op de hersenen.

Hoe verminder je brain fog?

Loop je al langere tijd met deze klachten rond? Het is dan goed om te weten dat je brain fog met enkele simpele aanpassingen in je leven kunt verminderen. Indien nodig kun je altijd een afspraak met je dokter maken om te bespreken wat de mogelijkheden zijn.

Dit is vooral belangrijk als je medicijnen gebruikt. Als de achterliggende oorzaken aangepakt worden, kan het goed zijn dat je je snel weer wat helderder gaat voelen.

Heb je last van brain fog? Onderstaande tips kun je gebruiken om de klachten te verminderen.

1. Optimaliseer je nachtrust

Beter slapen kan een grote positieve impact hebben op de hersenfunctie. Hoe meer uren kwalitatief goede slaap je krijgt, hoe beter je hersenen kunnen herstellen. Een volwassene zou elke nacht 7 tot 8 uur slaap moeten krijgen.

Slaap apneu kan een reden zijn dat je te weinig uitrust, het is dan belangrijk dat dit behandeld wordt. Maak een afspraak met je huisarts als dat het geval is.

Veel mensen eisen veel van zichzelf en blijven langer op om meer gedaan te krijgen. Werkdagen worden steeds langer en door smartphones verdwijnt de grens tussen thuis en werk. Hoe vaak gebeurt het niet dat je voor je naar bed gaat nog even mail beantwoordt?

Niet alleen ga je hierdoor te laat naar bed, maar neem je ook de stress van overdag mee de nacht in. Hiermee ondermijn je je eigen gezondheid, kan er brain fog ontstaan. Je zult juist steeds minder presteren.

Tips voor een goede nachtrust zijn:

  • Ga elke avond op dezelfde tijd naar bed.

  • Laat je mobiel buiten de slaapkamer. Surf niet op het internet en beantwoord geen mails voor je gaat slapen.

  • Zorg dat de slaapkamer goed donker is.

  • Ben je wakker ‘s nachts, kijk dan niet op de klok hoe laat het is. Als je de tijd weet, trek je daar conclusies uit, die alleen maar meer onrust veroorzaken.

  • Slaap met het raam open. Een koele, frisse slaapkamer bevordert een diepe slaap.

Als je lekker geslapen hebt, voel je je op alle vlakken beter. Het is de oplossing voor een betere stemming, het in balans houden van je hormonen en een verbeterde weerstand. Je hebt dan alle energie om de dag goed door te komen. Veel van de klachten van brain fog kunnen dan sterk verminderen.

2. Voeding

Het eten van verkeerde voeding is een van de belangrijkste oorzaken van brain fog. Het merendeel van de mensen eet teveel suiker en bewerkte voedingsmiddelen. Deze zitten vol stoffen die een menselijk lichaam helemaal niet nodig hebben en zelfs niet goed kan verwerken.

Denk bijvoorbeeld aan kunstmatige kleur-, geur- en smaakstoffen, conserveermiddelen en chemische zoetstoffen. Deze zijn er de oorzaak van dat er overal in het lichaam laaggradige ontstekingen ontstaan.

Het is niet zo dat je direct merkt dat je last hebt van deze ontstekingen. Ze zijn juist op de achtergrond aanwezig en zorgen voor dat gebrek aan energie, een slechtere weerstand, je warrige gedachten, kortom brain fog. De keuze voor een gezond dieet is een eerste stap naar het verlichten van je klachten.

Suiker lijkt de ideale brandstof: het geeft je snel energie en je voelt je er blij door. Maar niet lang daarna keldert je bloedsuikerspiegel en kom je in een dip terecht. Die zorgt er alleen maar voor dat je weer een suikerrijk hapje wilt. Dat is de vicieuze cirkel van suiker.

Simpele koolhydraten veroorzaken hetzelfde effect. Een dieet dat rijk is aan deze soort koolhydraten en suiker zijn de reden dat er laaggradige ontstekingen in je lichaam ontstaan.

Daarnaast krijg je door die schommelingen in je bloedsuikerspiegel telkens trek tussen de maaltijden door en zul je meer eten dan je nodig hebt. Ze zijn de reden dat zoveel mensen last van overgewicht krijgen.

Overgewicht en vet dat zich rond de organen ophoopt kan ook weer zorgen voor meer laaggradige ontstekingen in je lijf.

Gezonde voeding helpt

Daarom is het dus heel belangrijk om te kiezen voor een dieet dat rijk is aan hoogwaardige koolhydraten. Suiker kun je het beste weren uit je voeding. Kies voor verse en onbewerkte voeding. Dat betekent dus lekkere en gezonde maaltijden koken van groente, vlees of vleesvervangers.

Sausjes kun je gemakkelijk zelf maken met kruiden en specerijen. Hoe minder je uit een pakje haalt, hoe beter. En niet onbelangrijk: het smaakt ook nog eens veel lekkerder.

Het is verder goed om te kijken of je wel voldoende mineralen, vitamines en antioxidanten binnenkrijgt. Dat is zeker het geval als je lange tijd ongezond hebt gegeten of veel stress hebt gehad.

Er kunnen dan tekorten zijn ontstaan. Je kunt deze aanvullen met de juiste supplementen. Je zult merken dat je met een dergelijk dieet energieker, fitter en helderder zult gaan voelen en dat de hersenmist al snel optrekt.

3. Lichaamsbeweging

Voldoende lichaamsbeweging kan op veel manieren helpen tegen brain fog. Elke dag wat oefeningen doen of trainen stimuleert de bloedsomloop en houdt je hart en longen in een goede conditie. Door de inspanning kan opgehoopte stress uit je lichaam verdwijnen en dat bevordert weer een goede nachtrust.

Lichaamsbeweging houdt je hormoonspiegel in balans en verbetert tevens je stemming. Dit heeft allemaal een positief effect op de conditie van je lichaam en je geest. Hiermee kun je dus goed de klachten van brain fog aanpakken.

Wist je dat? Alle vormen van beweging die je hart aan het pompen krijgen dragen bij aan de groei van je hersenen, juist ook die delen die belangrijk zijn voor denken en geheugen!

Wat ik persoonlijk heel fijn vind, is om lekker te gaan wandelen na het diner. In het artikel “Voordelen van wandelen na het eten” legt mijn collega je uit welke gezondheidsvoordelen een wandeling na de maaltijd heeft.

4. Meditatie

Onze hersenen kregen nog nooit zoveel prikkels te verduren als tegenwoordig. Er is een constante stroom van informatie die binnenkomt, via de computer, je smartphone, tablets en de televisie. Hoe leuk het ook lijkt om continu met de wereld in verbinding te staan, al die berichtjes en feiten zijn stressoren.

Ze prikkelen je te reageren, ze leiden je af en ze belemmeren een ongestoorde concentratie. Ga je onverstandig om met deze digitale waterval aan informatie, dan ervaar je waarschijnlijk veel stress.

Behalve door de manier waarop we met digitale media omgaan, kun je je ook onder druk voelen staan door het normale dagelijkse leven. Werk, familie, financiën, ziekte of de wereld om je heen, het kan allemaal veel zijn om te verwerken.

Meditatie is een goede manier om je te helpen je eigen innerlijke rustpunt weer te vinden. Er zijn veel manieren om te mediteren. Zo kun je je focussen op je ademhaling, op een kaarsvlam of een mantra. Je kunt ook baat hebben bij een kalmerende visualisatie.

Het is even uitproberen wat voor jou het beste werkt. Maar door elke dag tijd te nemen voor meditatie, verlaag je stresshormonen in je bloed, waardoor je je minder opgefokt en onrustig zult voelen. Het is een van de manieren waarop je de klachten van brain fog kunt verminderen.

Naast het verlagen van het stressniveau, heeft meditatie nog veel meer voordelen die nuttig zijn voor je gezondheid.

Samengevat

Brian fog kan verschillende oorzaken hebben en kan je leven flink beïnvloeden. Door aan de slag te gaan met de tips en adviezen in dit artikel, kun je stapje voor stapje brain fog verminderen. Mijn advies is om zoveel mogelijk onbewerkte voeding te eten en de nachtrust erg serieus te nemen. Daarnaast is voldoende bewegen en sporten ook erg belangrijk om brain fog tegen te gaan.

Over de schrijver
Jochum Smid is biochemicus en heeft zich volledig gespecialiseerd in de orthomoleculaire voedingsleer. Hij ontwikkelt en selecteert de voedingssupplementen bij Natuurlijk Presteren en heeft een passie voor biohacking, wetenschap en gezonde voeding.
Reactie plaatsen